Alle berichten van Mattias Goderis

Dag 3: de namiddagexcursie

BUSEXCURSIE BRUSSEL NOORD

Met 56 man op excursie met de bus door Brussel. Ik steek mijn bordje de hoogte in: Ex 9: Brussel Noord. We bezoeken het Atomium, de basiliek van Koekelberg en last but not least Manneken Pis. Toch even wat stressen dat niet iedereen op tijd terug in de bus zal zijn maar iedereen is goed en wel terug na een rondje Atomium. Naast me op de bus zit Miranda. Ze vertelt honderduit. Ze is uit Nederland en heeft sinds enkele maanden een vriendje. Ze doet begeleid wonen een heeft een lichte beperking zo vertelt ze me. Op haar smartphone toont ze haar huisdieren en de mensen die ze kent. Als we uitstappen vraagt ze aan Eva, mijn collegaexcursiebegeleider van de Christoforusgemeenschap, of ze een foto wil trekken van ons twee voor het Atomium. Ze neemt me stevig vast. Een moment voor de eeuwigheid en facebook! Dat de bollen er niet opstaan speelt geen rol!

Dag 2: de namiddagexcursie

IMG_3198

In de namiddag gaat jullie blogger van dienst mee op uitstap naar het Vlaams Parlement. We ontmoeten volksvertegenwoordiger Sonia Claes en parlementsvoorzitter Jan Peumans. Jan Peumans vraagt aan de twee personen met een rolstoel of ze tevreden zijn over de toegankelijkheid in het gebouw. Een van hen, Sufiane aarzelt niet om te zeggen dat het beter kan: het is nog niet volgens de conventies van de EU: mensen met beperkingen en mensen zonder beperkingen moeten een andere weg nemen om door het Vlaams Parlement te wandelen.

IMG_3155

Sufiane El Amrani werkt voor Inclusion Europe, een organisatie die de rechten van mensen een handicap en hun families behartigt. Mensen met beperkingen genieten nog steeds niet dezelfde rechten als mensen zonder beperkingen, zo zijn er bijvoorbeeld nog steeds aparte scholen voor mensen met een beperking. We zitten nog altijd ver van een inclusieve maatschappij. Self advocacy is een van de slagwoorden van Inclusion Europe, het is de mogelijkheid eigen keuzes te maken en te doen wat ik wil, aldus Sufiane. De toegankelijkheid in België voor mensen met beperkingen staat nog altijd niet op punt in België: bijvoorbeeld als ik de trein wil nemen, moet ik 48 uren op voorhand bellen naar de NMBS bellen om te vragen of ze me op en af de trein kunnen helpen.

Uiteindelijk mogen we het eigenlijke parlement binnen. Sonia Claes vraagt of er een onderwerp is waarover we bij wijze van oefening zouden willen stemmen. Het verhaal van Sufiane wordt als voorbeeld genomen. Maar de oefening wordt al snel een pittige uitwisseling met internationale illustraties over toegankelijkheid voor mensen die minder mobiel zijn. Sonia Claes probeert de discussie af te ronden en vraagt nog een allerlaatste bijdrage om dan over te gaan tot de stemming. We stemmen een voorstel om het openbaar vervoer zodanig te organiseren dat het op dezelfde wijze door ieder mens ongeacht beperkingen kan gebruikt worden, meerbepaald dat het niet meer zo hoeft te zijn dat je in België als rolstoelgebruiker 48u vooraf moet bellen om een trein te kunnen nemen. De uitslag van de stemming is unaniem: 23 mensen stemden voor! Misschien dat er toch een maatschappelijk debat kan gehouden worden over de toegankelijkheid van het openbaar vervoer? Sonia Claes beloofde alvast dit ze dit zou doorgeven aan de kranten!

IMG_3245

Dag 2: de voormiddagworkshops

DE VOORMIDDAGWORKSHOPS

“Het aantal verschillende instrumenten in het instrumentenmuseum staat symbool voor het aantal verschillende mensen uit al die verschillende landen. Voor elk mens een instrument, voor elk muziekinstrument is er een mens.”

De persgroep verenigt zich samen met de vierentwintig andere workshops in de centrale hal. Een drukte van jewelste: vijfhonderd mensen die op zoek zijn naar de workshop waarvoor ze intekenden. Helemaal achteraan zie ik iemand met een bordje: “workshop 25 – persgroep”. Niels van Mariagaard in Wetteren die het bordje vasthoudt zit in zijn laatste jaar ‘jeugd en gehandicaptenzorg’. Hij stelt zijn medeleerlingen aan me voor. Samen met hen en een vijftiental Engelstalige, Duitstalige en Nederlandstalige congresgangers gaan we op onderzoek: uitgedost met camera’s, fototoestellen en pen en papier gaan we op bezoek bij de eerste Workshop: het instrumentenmuseum.

IMG_4254

WORKSHOP MUSICEREN MET OUDE INSTRUMENTEN

We gaan het instrumentenmuseum binnen: achter glazen wanden liggen eeuwenoude instrumenten. Hier en daar is er de mogelijkheid om zelf een instrument uit te testen. Het eerste instrument dat getest wordt is een accordeon, het gaat van de ene hand in de anderen. Naast me staat Michael Moon. Hij woont sinds januari 1989 in een Rudolf Steiner Home in Engeland. Het is zijn eerste congres. Michael koos voor deze workshop omdat hij zelf zingt. Hij zingt Flanders & Swann. We gaan verder en blijven stilstaan bij een groep die de contrabas bespeelt. Toon betokkelt de snaren. Hij woont al 9 jaar in Talander. Zijn zus speelt viool. Zijn instrument is de didjeridoo, een Australisch instrument. Hij heeft voorlopig echter nog geen didjeridoo gevonden in het museum. Gisteren stond hij nog op het podium tijdens het theater van de openingsceremonie. Het was, op het kerstspel na, zijn eerste ervaring met het acteerwerk. Hij vond het fantastisch om zijn aandeel te hebben in de opvoering. Veel mensen moesten lachen. En ze waren verrast dat hij manneken pis speelde. Om het theater voor te bereiden, heeft Toon samen met de andere acteurs van Talander 8 keer naar Gent gegaan om te oefenen.

WORKSHOP DERTIEN MUZIKANTEN UIT OOSTENRIJK

Als we binnenkomen in de volgende workshop zien we voor ons 11 muzikanten. Het eerste deel van de workshop is een gestructureerde groepsjam: de dirigent geeft aan wanneer de muzikanten hun bellen moeten doen klinken. Elke bel heeft een andere toon. Het tweede deel heeft een heel andere invulling: nu moeten de muzikanten de snaar en slaginstrumenten bespelen naargelang hun hart hen dat ingeeft. De workshop persgroep die intussen de deelnemers van deze workshop lastigvalt met haar vragen en volop foto’s aan het trekken is wordt stil. Het samenspel is wondermooi, het gefluister verstomt en even is iedereen alleen maar oor…

IMG_2990

WORKSHOP SELFPRESENTING BLIND FOLDED EYES

Oleg uit Rusland is blind, hij probeert de deelnemers aan deze workshop te laten ervaren hoe het voelt om niet te zien.

Het congres is officieel geopend!

IMG_2725 kopieIMG_1130

“Sociale kunst creëeren dat is leren van elkaar”

zo luidt de tekst van het conferentielied waarmee de officiële opening ingezongen wordt.

Ik heb me intussen geïnstalleerd in een van de knusse zetels op de vorenste rij van de Henry Le Boeuf zaal in de Bozar. Naast mij zit Librecht Vanmechelen. Ik stel me aan hem voor als zijn manusje-van-alles voor de komende dagen: statief installeren, fototoestel aannemen, batterijen doorgeven als de klank plots uitvalt… Ja, je hebt het goed geraden. Hij is de man die zorgt voor het beeld op deze blog!

Op de 8 stoelen die voor ons staan, zitten de organisatoren van het congres. Bart Vanmechelen stelt zijn team voor, Michaela Sieh zorgt voor de simultane Duitse vertaling. “Sociale kunst creëren” is het moto van de conferentie. “Waarom is het kunst?” Vraagt Bart Vanmechelen. “Kunst omdat de kunstenaar weet dat het om iets gaat dat nog niet bestaat. Maar waarvan de kunstenaar weet: ik kan het maken! Ik kan het niet alleen maken, ik móet het maken! En met de mogelijkheden die we hadden hebben we dus dit kunstwerk proberen te creëeren!

“Kunst omdat de kunstenaar weet dat het om iets gaat dat nog niet bestaat.Maar waarvan de kunstenaar weet: ik kan het maken! Ik kan het niet alleen maken, ik móet het maken!

Marianne Thyssen krijgt de micro. Ze staat recht. “De Europese unie creëert de ruimte waarin er over de grenzen heen plaats kan zijn voor ontmoeting. Er bestaat immers nog steeds een kloof tussen mensen met en zonder beperkingen in de maatschappij. De Europese unie heeft drie punten die ze wil doorvoeren: een toegankelijke dienstverlening, een doorzichtige financiering van mensen met bijzondere noden een Europese gehandicaptenkaart met een geldigheid in 15 landen.”

Minister Vandeurzen herkent in de de congresspreuk: “Ontmoeten is leven” een citaat van De Duitse filosoof Martin Buber die ooit zei: “alle echte leven is ontmoeting”. In deze woorden schuilt volgens Vandeurzen een groot geheim, namelijk “gelukkig worden en zichzelf worden, je identiteit ontwikkelen, kunnen we pas doorheen het contact met andere mensen. Het vervolg van Vandeurzens uiteenzetting is minder profaan van aard: “Het citaat dat ik zonet vermeldde heb ik eens gezien op een doos trappisten van Westvleteren. Het beste bier van de wereld!”

Op een gegeven moment staat Patrick De Wulf, de bewoner die aan de grondslag lag van de Belgische organisatie van dit congres, recht en vraagt de micro. Hij zegt dat de haar de majesteit eigenlijk ging aanwezig zijn op dit congres maar dat dit wegens omstandigheden niet gelukt is. “Hare majesteit neemt wel de rol van beschermer van het congres op zich!”… Daverend applaus!

“Hare majesteit neemt wel de rol van beschermer van het congres op zich!”

Bart Vanmechelen wil op zijn beurt ook een geheim verklappen: “toen we aan het begin van deze onderneming stonden hadden we het gevoel dat het organiseren van een dergelijk congres onze krachten en mogelijkheden te boven zou gaan. Maar toen we rondwandelden door de stad Brussel zagen we overal de afbeelding van de aartsengel Michael. Zelfs op de vuilbakken van de stad. Michael is de engel die zijn blik richt op de mens en wat hij doet, hij probeert telkens het menselijke op de voorgrond te plaatsen. Dit is eveneens een van onze inspiraties in dit congres: het menselijke op de voorgrond plaatsen. Daarom hebben we deze serpentines meegebracht die symbool staan voor de kleurrijke verbindingen die we met elkaar gaan leggen.”

Voor de lezer die niet weet wat serpentines zijn (uw nederige blogger had tot op dit moment evenmin al gehoord van serpentines): het zijn een soort opgerolde papieren confettis die je kunt in de lucht gooien en die dan in spiralen neder dalen. Alle organisatoren staan recht en gooien de serpentines in het publiek. Bart Vanmechelen roept de landen af waar de deelnemers vandaan komen: “Thailand, Ierland, Nederland… ” en gooit naar de betreffende groepen de kleurige slingers. Minister Vandeurzen staat recht voor mij en gooit – als was hij een discuswerper op de olympische spelen – een serpentine die zich in de vlucht weigerde te ontrollen recht in mijn gezicht. Ik laat het niet aan mijn hart komen en ga verder met mijn notities.

In het toneel, gebracht door Christoforusgemeenschap en Talander, wordt een voorstelling gegeven van Belgie: ALLES komt aan bod: pralines, manneken pis (in een hele waarheidsgetrouwe versie gebracht door een bewoner van Talander), een baksteen in de maag, aardbeien, spruitjes, de sax, Toots Tielemans, het Europees parlement, het Atomium, en niet te vergeten, frieten en bier! Een prachtige voorstelling met een schitterende muzikale begeleiding, in vier talen aan elkaar gepraat door Eva van de Christoforsgemeenschap en met bewoners die elkaar helpen om de knopen van hun regenjassen weer dicht te maken. Oorverdovend applaus krijgen de acteurs als beloning. Het publiek wordt verwend met verschillende opeenvolgende buigingen van de kompanie.

Als toetje van de officiële opening krijgen we reeds een vooruitblik op de wereldconferentie in Rusland en daarna… Eten en schrijven! Met op de achtergrond het gespannen gefluister en muzikale voorbereiding van OGNI TANTO in de couilissen van waaruit ik me op jullie lezers probeer te concentreren. Tot morgen!

De Persconfentie

IMG_1029 IMG_1056 IMG_1050

 

Alhier een eerst verslagje van uw Blogger van dienst, Mattias Goderis.

Voor we van start gaan met de officiële openingsceremonie… eerst … de persconferentie! Ik installeer mij met een geleende balpen en een cursusblok van Bart Vanmechelen in het midden de zaal. De voertaal van de aanwezige deelnemers rond mij is Duits.

Met vertraging van een kleine vijftien minuten verwelkomt Bart Vanmechelen de aanwezigen op de persconferentie.

Thomas Kraus, de oprichter van de Bewonersconferentie schetst het ontstaan. De conferenties gingen achtereenvolgens door in Berlijn, Zurich, Praag, Nederland, Wenen en nu dus voor het eerst in Brussel. De conferenties hadden telkens een eigen thema. Het thema voor dit jaar is CREATING SOCIAL ART. Ontmoeting verheffen tot kunst. De impuls van de Bewonersconferentie kiemt niet enkel in Europa maar vond ook haar weerklank in de andere werelddelen: in Argentinië, Brazilië, Thailand en Rusland vonden reeds conferenties plaats. Het volgende wereldcongres vindt plaats in Jekaterineburg, Rusland.

Patrick De Wulf nam deel aan de voorgaande Bewonersconferentie in Wenen. Toen op het einde van de conferentie werd gevraagd of de deelnemers graag een vervolg hadden op de conferentie was het antwoord unaniem en in koor: “JA!” De volgende vraag was: “Waar?” Op dat moment stak Patrick zijn vinger in de lucht: “In Brussel” … “Het volgende congres zal plaatsvinden in Brussel!” De bewoner die naast me zit knikt driftig en steekt met bijhorende verbale aanmoedigingen zijn duim in de lucht! Iets doet me vermoeden dat hij ook aanwezig was op de vorige Bewonersconferentie!

Brussel is de hoofdstad van Europa. Helga Stevens, Europarlementslid en co-voorzitter van de disability groep kadert de rol die Europa speelt. Europa heeft in feite niet veel bevoegdheden met betrekking tot disabilities. Wel speelt Europa een rol als het gaat over informatie-uitwisseling omtrent “good practices”.

Paul Dujardin, CEO en artistiek directeur van de Bozar gaat dieper in op het betoog van Helga Stevens. Sociale cohesie en onderwijs in België behoren tot de wereldtop. Dit moeten we behouden. We moeten nadenken over subsidies, wat willen we subsidiëren? Politiek is belangrijk maar democratie begint bij jezelf! Bij het idee: “Wat doe ik voor de gemeenschap?” “Toen ik de vraag kreeg of de conferentie in de Bozar mocht plaatsvinden,” gaat Dujardin verder,” zag ik het als mijn morele plicht om hier ja op te zeggen. Ik ben vader van vier kinderen, waarvan één dochter met autisme. De vader van Jan Hoet zei ooit eens dat mensen met een handicap ‘anders gezond’ zijn. Hij vroeg zich af waar de grenzen liggen van de kunst. Kunst is een heel belangrijke taal. Door kunst kunnen we spreken op een andere manier.

“Politiek is belangrijk maar democratie begint bij jezelf!”

Mevrouw Gunta Anka uit Letland is vice president van het European disability forum. Ze vertelt dat ze twintig jaar geleden bij een vriendin uit Zweden op bezoek ging. Haar zoon, een jongen met een grote mate aan ‘special needs’ had een flashy blauw tapijt op zijn kamer. Ze vroeg waarom haar zoon zo’n ongebruikelijk tapijt had liggen op zijn kamer: “Omdat hij daarvan houdt” “Maar hij spreekt niet, hoe kun je weten dat hij daarvan houdt?” “Toen zag ik hoe belangrijk het is elkaar te begrijpen. We houden van iets of we houden er niet van. Conventie is belangrijk maar nog belangrijker is hoe we ons voelen. “Happyness of 500 people is so important”.

Door kunst kunnen we spreken op een andere manier.”

Aldus begon het Europees Congres voor Volwassen Personen met Beperkingen. In het Nederlands eerst, maar al snel in het Duits en zelfs met Gebarentaal! Op naar de officiële opening!